اجتماعى و تمدن ميِّسر نيست و غذا و لباس انسانى محصول كشاورزى و دام پرورى است و به اين جهت شرع اسلام از نظر محصولات كشاورزى چهار محصول عمده را در نظر گرفته و بر آن زكات بسته است : 1 - گندم 2 - جو 3 - انگور 4 - خرما . و از نظر دام‌پرورى سه نوع حيوان عمومى و حلال گوشت و مورد استفاده را منظور داشته است : 1 - شتر 2 - گاو 3 - گوسفند . در حقيقت رقم كلى در آمد زكات از اين هفت قسمت به دست مىآيد و البته در باب زكات ، پول طلا و نقره هم مورد توجه شده است براى جلوگيرى از احتكار پول و توليد ركود در بازار داد و ستد ، و مقرر شده است كه اگر كسى پول رايج طلا و نقره را تا يك سال نگهدارد و در جريان معامله و استفاده قرار ندهد بايد زكات آن را بپردازد و اين در حقيقت جريمه‌اى است كه به حبس پول رايج تعلق مىگيرد و براى اينكه روشن شود زكات ، يك حق اجتماعى است ، تأمل در مراتب متعددهء تنازلى زكات بجا است . زكات در شرع اسلام از حد اكثر صدى ده ( عُشر ) و تا كمترين رقم صدى يك ( يك صدم ) تشريع شده است ، و در اين ميان مراتب بسيار ديگر هم وجود دارد كه نيازمند دقت فراوان است : 1 - صدى ده در اسلام حد اكثر سهم زكات است و آن در غلاتى است كه نيازمند به آبيارى نباشند و خرج و هزينهء آب به آنها تعلق نگيرد و در اخبار آن را به دو تعبير ادا كرده است : الف - آنچه از آسمان سير آب شود يا آسمان آن را سير آب كند ( ما سقت السماء ) كه آن را محصول ديمى گويند و در بسيارى از سرزمين‌هائى كه رطوبت هوا دارند مانند اطراف مديترانه و سائر درياها و در بسيارى از مناطق كوهستانى همهء انواع محصول و يا قسمتى از آنها به همان رطوبت باران و نم هوا رشد مىكنند و نيازمند آبيارى نيستند . ب - زمين‌هائى كه آب رودخانه و كاريز بر آنها روان مىشود